‘ग्लोब कॅपिटल मार्केट लिमिटेड’ नावाच्या ब्रोकरेज कंपनीने त्यांच्या विश्वासाचा फायदा घेतला!
मुंबई (Business Fraud) : मुंबईत एक धक्कादायक फसवणूकीचा प्रकार उघडकीस आला आहे. माटुंगा पश्चिम येथील रहिवासी 72 वर्षीय भरत हरकचंद शाह यांनी आरोप केला आहे की, गोरेगाव (पूर्व) येथील ग्लोब कॅपिटल मार्केट लिमिटेड (GLOBE CAPITAL MARKET LIMITED) नावाच्या ब्रोकरेज कंपनीने (Brokerage Company) त्यांच्या विश्वासाचा फायदा घेतला आणि अंदाजे 35 कोटी रुपयांचे नुकसान केले. एफआयआरनुसार, कंपनीच्या कर्मचाऱ्यांनी शाह यांना ‘सुरक्षित व्यापार’ करण्याचे आश्वासन देऊन आमिष दाखवले. 4 वर्षांपासून त्यांच्या आणि त्यांच्या पत्नीच्या डीमॅट खात्यांमध्ये त्यांच्या नकळत कोट्यवधी रुपयांचे व्यवहार केले गेले. कंपनीच्या प्रतिनिधींना ओटीपीपासून ते ईमेलपर्यंत सर्व गोष्टींमध्ये प्रवेश होता आणि त्यांना याची माहिती नव्हती.
भरत शाह हे जवळजवळ तीन दशकांपासून माटुंगा पश्चिम येथे राहत आहेत. त्यांनी गेल्या पाच दशकांपासून परळ येथे एक गेस्ट हाऊस चालवले आहे, जिथे कर्करोगाचे रुग्ण आणि त्यांचे कुटुंब कमी भाड्याने राहतात. 1984 मध्ये त्यांच्या वडिलांच्या निधनानंतर, त्यांच्या आणि त्यांच्या पत्नीच्या नावावर मोठ्या प्रमाणात शेअर्स हस्तांतरित करण्यात आले. तथापि, त्यांना किंवा त्यांच्या पत्नीला शेअर बाजाराची काहीच समज नव्हती, म्हणून त्यांनी कधीही सक्रिय व्यापार केला नाही.
2020 मध्ये खाते उघडले, येथूनच हा खेळ सुरू झाला..
2020 मध्ये, एका मित्राच्या सल्ल्यानुसार, त्यांनी स्वतःसाठी आणि त्यांच्या पत्नीसाठी ग्लोब कॅपिटल मार्केट्स लिमिटेडमध्ये डीमॅट आणि ट्रेडिंग खाते उघडले. वारशाने मिळालेले शेअर्स (Shares) त्याच कंपनीला हस्तांतरित करण्यात आले. सुरुवातीला, सर्वकाही सामान्य होते. त्यानंतर, कंपनीच्या प्रतिनिधींनी शाह यांच्याशी नियमितपणे संपर्क साधण्यास सुरुवात केली आणि त्यांना आश्वासन दिले की व्यापारासाठी अतिरिक्त निधी गुंतवण्याची गरज नाही. तो शेअर्स धारण करून, नियमित नफा मिळवून आणि कंपनीकडून ‘वैयक्तिक मार्गदर्शक’ मिळवून सुरक्षितपणे व्यापार करू शकतो. या सबबीखाली, अक्षय बारिया आणि करण सिरोया या दोन व्यक्तींना शाह यांच्या पोर्टफोलिओचे ‘व्यवस्थापन’ करण्यासाठी नियुक्त करण्यात आले.
ओटीपीपासून ते ईमेलपर्यंत सर्व काही कंपनीच्या नियंत्रणात…
एफआयआरनुसार (FIR), हे दोन्ही प्रतिनिधी त्याला दररोज फोन करून सांगत होते की, कोणते ऑर्डर द्यायचे. काही काळानंतर, कंपनीचे कर्मचारी त्याच्या घरी येऊन त्यांच्या लॅपटॉपवरून ईमेल पाठवू लागले. हळूहळू, परिस्थिती इतकी बिकट झाली की, त्यांनी प्रत्येक ओटीपी एंटर केला, प्रत्येक एसएमएस आणि ईमेल उघडला आणि त्याला प्रतिसाद दिला. शहा फक्त त्याला आवश्यक असलेली माहिती ऐकू शकला. कंपनीने त्याच्या खात्यावर पूर्ण नियंत्रण मिळवले.
4 वर्षे, खात्यावर ट्रेडिंग चालू राहिले आणि ‘नफा’ दिसून येत राहिला…
मार्च 2020 ते जून 2024 पर्यंत, कंपनीने शहाला दिलेल्या स्टेटमेंटमध्ये सर्वकाही बरोबर असल्याचे दिसून आले. स्टेटमेंटमध्ये नफा दिसून आला, म्हणून त्याला पडद्यामागे काहीतरी वेगळे चालले आहे, असा त्याला कधीच संशय आला नाही. परंतु जुलै 2024 मध्ये, शाहला ग्लोब कॅपिटलच्या जोखीम व्यवस्थापन विभागाकडून एक फोन आला ज्यामध्ये त्याने आणि त्याच्या पत्नीच्या खात्यात ₹35 कोटी (अंदाजे $1.5 अब्ज) डेबिट बॅलन्स असल्याचे म्हटले होते. त्याला ताबडतोब शिल्लक रक्कम भरावी लागेल, अन्यथा शेअर्स विकले जातील. कंपनीत पोहोचल्यानंतर त्यांना आढळले की, त्यांच्या खात्यांमध्ये सतत मोठ्या प्रमाणात व्यवहार होत होते, कोट्यवधी रुपयांचे शेअर्स विकले जात होते आणि त्याच पक्षांसोबत असंख्य परिपत्रक व्यवहार झाले होते. खात्याला हळूहळू तोटा होत होता.
शेअर्स विकून ₹35 कोटी दिले, त्यानंतर फसवणुकीची कहाणी उघडकीस आली…
त्यांच्या कुटुंबाशी सल्लामसलत केल्यानंतर, शाह यांनी बाजारात त्यांचे शेअर्स विकले आणि ₹35 कोटी (अंदाजे $1.5 अब्ज) परत केले. उर्वरित शेअर्स त्यांनी दुसऱ्या कंपनीला हस्तांतरित केले. जेव्हा त्यांनी ग्लोबच्या वेबसाइटवरून मूळ स्टेटमेंट डाउनलोड केले आणि जुन्या ईमेलमध्ये मिळालेल्या स्टेटमेंटशी तुलना केली. तेव्हा धक्कादायक तथ्ये समोर आली: दोन्ही स्टेटमेंटमध्ये लक्षणीय तफावत होती आणि कंपनीला अनेक NSE नोटिसा मिळाल्या होत्या. कंपनीने शाह यांच्या नावाने या नोटिसा दिल्या, परंतु शाह यांना कोणत्याही नोटिसा माहित नव्हत्या. ईमेलमध्ये दाखवलेल्या डेटापेक्षा प्रत्यक्ष ट्रेडिंग इतिहास पूर्णपणे वेगळा होता.
शाह यांचा दावा आहे की, कंपनीने चार वर्षांपासून त्यांना खोटे चित्र सादर केले, तर प्रत्यक्ष तोटा वाढतच राहिला. त्यांनी आता एफआयआर दाखल केला आहे आणि आर्थिक गुन्हे शाखेने (EOW) या प्रकरणाची चौकशी सुरू केली आहे. भरत शाह यांनी संपूर्ण प्रकरणाला संघटित आर्थिक फसवणूक असल्याचे सांगत कारवाईची मागणी केली आहे. भारतीय दंड संहितेच्या कलम 409, 420, 465, 467, 468, 471 आणि 34 अंतर्गत वनराई पोलिस ठाण्यात (Vanrai Police Station) एफआयआर दाखल करण्यात आला आहे.
