सालगड्याचे पगार दीड लाखावर, वाट्याने शेती देण्यावर भर
विश्वनाथ हेगंणे
हडोळती (Farmers Bullocks) : ग्रामीण भागातील शेतकऱ्यांना शेती परवडणाशी झाली असून शेतकऱ्यांचा उत्पादनापेक्षा खर्चच अधिक होत असून निसर्गाचा लहरी पणा सरकारचे शेतकऱ्या विषयी जाचक धोरण शेतीमालाला भाव नाही. त्यामुळे उत्पादन खर्च वाढला असून उत्पादन मात्र अत्य अल्पच निघत आहे. वाढत्या महागाईत शेतात सालगडयाचे पगार दीड लाखाच्या घरात गेल्याने व मजुराची समस्या निर्माण होत असल्याने (Farmers Bullocks) शेतकऱ्याचा बैल बारदाना मोडून आपली शेती वाट्याने देण्याकडे शेतकऱ्याचा कल दिसत आहे.
शेतकरी नववर्ष गुढीपाडव्याला शेतीचे नियोजन करतो सालगडी ठरवणे शेती वाटयाने देणे आदी शेती संदर्भातील नियोजन गुढीपाढण्यालाच केले जाते. परंतु, गेल्या कांही वर्षापासून बी -बियाणे रासायनिक खते याचे वाढते दर, मजूर टंचाई, रोजगार देण्यातील वाढती स्पर्धा, लागवड व उत्पादन खर्चातील मोठ्या प्रमाणात झालेली वाढ सालगडयाचे वाढलेले पगार, निसर्गावर अधारित शेती, विविध नैसगिक संकटे आदी अनेक समस्यांच्या दृष्टचक्रात शेती सापडल्याने शेतकरी चिंतेत असल्याचे चित्र आहे. अतिपाऊस, तर कधी कोरडा दुष्काळ अशा प्रकारचे संकटे (Farmers Bullocks) शेतकऱ्यासमोर उभे टाकत आहेत. त्यामुळे नैसर्गिक संकटे शेतकऱ्यांना सहन करावी लागत आहेत. अशा सर्वाना वैतागून अनेक शेतकरी आपला बैल बारदाना मोडीत काढून शेती वाटयाने देण्याचा प्रयत्न करीत आहे.
शेतीमालाचे भाव मात्र वाढत नाहीत…
शेतीत काम करणाऱ्या सालगडयाचे पगार वाढले असून दीड लाखाच्यावर पगार झाला असून एक लाख किंवा अधिक रक्कम नगदी द्यावी लागत आहे. सालगडी दररोज किमान पाचशे रुपये मिळावेत, अशी अपेक्षा करत आहेत. तर दुसरीकडे सालगडी चांगली पगार देऊनही मिळणे कठीण झाल्यामुळे शेतकरी अडचणीत येत आहेत. कारण वर्षभर एकाच मालकाचा घरी नोकरी करण्यापेक्षा दररोज चांगला रोजगार मिळालेला बरा, असा विचार सालगडी करत आहेत. अनेक कारणामुळे बैलबारदाना मोडून शेती वाट्याने देणे म्हणजेच हिस्याने देण्याकडे कल असल्याचे चित्र दिसत आहे. (Farmers Bullocks) शेतीमालाचे भाव मात्र वाढताना दिसत नसल्याचे दिसत आहे.
जनावरे झाली कमी…
पूर्वी ज्याच्याकडे बैलजोड्या, गायी-म्हशी अशी जनावरे जास्त तो (Farmers Bullocks) शेतकरी सधन, श्रीमंत समजला जायचा. परंतु, अलिकडे मजुरी वाढल्याने जनावरे कमी करण्याचा सपाटा शेतकरी करत असल्याचे दिसत आहे. त्यामुळे एखादी बैलजोडी, दुधासाठी एखादी म्हैस किंवा गाय ठेवतानाही त्याच्या नाकीनऊ येत आहे.
शेतीचा मशागतीसाठी ट्रॅक्टरचा वापर वाढला
बैलबारदाना कमी करून शेती ट्रॅक्टरच्या मदतीने करण्याचा प्रयोगही अनेक शेतकरी करीत आहेत. (Farmers Bullocks) शेती कामात ट्रॅक्टरचा वापर वाढल्याचे दिसून येत आहे. जास्त पैसे खर्च झाले तरी शेती कामे लवकर होतात म्हणून ट्रॅक्टरचा वापर वाढला आहे. यामुळे जनावरांना बाजाराचा रस्ता दाखवला जात आहे. बैलाच्या ऐवजी ट्रॅक्टरचा वापर वाढत असल्याने दिवसेंदिवस पशुधनाची संख्या कमी होत आहे.
