नवी दिल्ली (India US LPG deal) : भारताने अमेरिकेसोबत एक वर्षाचा ऐतिहासिक LPG आयात करार केला आहे, अशी घोषणा पेट्रोलियम मंत्री हरदीप सिंग पुरी (Hardeep Singh Puri) यांनी आज केली. हा करार ऊर्जा स्रोतांमध्ये विविधता आणण्याच्या दिशेने एक मोठे पाऊल मानले जाते.
सरकारी मालकीच्या तेल कंपन्या आता अमेरिकेतून दरवर्षी 2.2 दशलक्ष टन एलपीजी आयात करतील, ज्यामुळे देशांतर्गत बाजारपेठेत पुरवठा स्थिर होईल आणि किमतींना दिलासा मिळेल, अशी अपेक्षा आहे. या (India US LPG deal) करारानंतर भारतातील LPG सिलिंडरच्या किमतीही कमी होऊ शकतात, असे मानले जाते. कारण सरकार परवडणाऱ्या इंधनाचा मजबूत पुरवठा राखण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे.
या मोठ्या करारात काय सहमती?
भारत आणि अमेरिका यांच्यातील हा करार एक संरचित LPG पुरवठा करार आहे. ज्या अंतर्गत भारतीय सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल कंपन्या आयओसी, बीपीसीएल आणि एचपीसीएल 2026 च्या करारापासून अमेरिकेच्या गल्फ कोस्टमधून एलपीजी आयात करतील. दरवर्षी 2.2 दशलक्ष टन एलपीजीचा हा पुरवठा हा भारत आणि अमेरिकेतील पहिला मोठा एलपीजी व्यापार करार आहे. ही खरेदी प्रक्रिया (India US LPG deal) जागतिक LPG किमतींसाठी एक मानक असलेल्या माउंट बेल्व्ह्यू बेंचमार्कवर आधारित असेल. या करारामुळे भारताला स्थिर, दीर्घकालीन आणि सुरक्षित एलपीजी पुरवठा सुनिश्चित करण्यास मदत होईल, विशेषतः जागतिक ऊर्जा बाजारातील चढउतारांच्या काळात मदत होणार आहे.
काय होणार फायदे?
या कराराचा सर्वात मोठा फायदा असा होईल की, (India US LPG deal) भारताला अनेक देशांवर अवलंबून राहण्याऐवजी अमेरिकेसारखा स्थिर पुरवठादार मिळेल. यामुळे देशांतर्गत LPG बाजारपेठेत पुरवठा वाढेल आणि किमती नियंत्रित करण्यास मदत होईल. उज्ज्वला ग्राहकांसह सर्व घरांना परवडणाऱ्या किमतीत सिलिंडर पुरवण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. गेल्या वर्षी जागतिक किमतींमध्ये 60 % वाढ झाली असूनही, भारताने अनुदान आणि स्थिर किमतींवर लक्षणीय रक्कम खर्च केली. अमेरिकेकडून दीर्घकालीन पुरवठा मिळवल्याने खर्च कमी होण्याची शक्यता वाढते आणि त्यामुळे एलपीजी सिलिंडरच्या किमतींना दिलासा मिळतो.
भारताला ‘या’ कराराची आवश्यकता का?
भारताने तीन मुख्य कारणांसाठी हा (India US LPG deal) करार केला, ऊर्जा सुरक्षा, पुरवठा विविधीकरण आणि वाढत्या जागतिक किमतींचा सामना करण्यासाठी एक स्थिर पर्याय सुनिश्चित करणे. रशिया-युक्रेन युद्ध आणि जागतिक ऊर्जा अस्थिरतेनंतर, भारत अनेक स्रोतांवरील आपले अवलंबित्व कमी करण्याचा प्रयत्न करीत आहे. अमेरिका हा जगातील सर्वात मोठ्या LPG उत्पादकांपैकी एक आहे, ज्यामुळे स्थिर आणि सातत्यपूर्ण पुरवठा होतो. शिवाय, आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेतील किमतीतील चढउतारांमुळे, भारताला दीर्घकालीन, विश्वासार्ह कराराची आवश्यकता होती. या करारामुळे घरगुती ग्राहकांना अधिक परवडणारा आणि स्थिर LPG पुरवठा सुनिश्चित करण्यात मदत होणार आहे.