या 5 पवित्र ज्योतिर्लिंगांचे दर्शन घेणे, एक अद्भुत अनुभव.!
महाशिवरात्री (Mahashivratri) 2025 : महाशिवरात्रीच्या या पवित्र प्रसंगी, जर तुम्हाला महादेवाच्या ज्योतिर्लिंगांचे (Jyotirlinga) दर्शन घ्यायचे असेल, तर महाराष्ट्रातील ‘या’ ज्योतिर्लिंग मंदिरांना नक्कीच भेट द्या. महाशिवरात्री हा भगवान शिवाच्या उपासनेचा सर्वात मोठा सण आहे. या वर्षी महाशिवरात्रीचा उत्सव 26 फेब्रुवारी 2025 रोजी साजरा केला जात आहे. महाशिवरात्रीला, भाविक उपवास करतात, रुद्राभिषेक (Rudrabhishek) करतात. आणि शिव मंदिरांना भेट देतात. देशभरात 12 ज्योतिर्लिंगे आहेत, जिथे भाविक दर्शनासाठी जाऊ शकतात. ज्योतिर्लिंग ते ठिकाण आहे, जिथे भगवान शिव प्रकाशाच्या रूपात प्रकट झाले होते. आणि ते लिंगाच्या रूपात स्थित आहे. उत्तर प्रदेश, मध्य प्रदेश आणि गुजरातसह अनेक राज्यांमध्ये ज्योतिर्लिंगे आहेत. यापैकी सर्वाधिक ज्योतिर्लिंगे महाराष्ट्रात (Maharashtra) आहेत. महाराष्ट्रात 5 पवित्र ज्योतिर्लिंगे स्थापन आहेत. महाशिवरात्रीनिमित्त, महाराष्ट्रातील या 5 पवित्र ज्योतिर्लिंगांचे दर्शन (Darshan) घेणे हा एक अद्भुत अनुभव असू शकतो. दरवर्षी लाखो भाविक येथे जमतात आणि शिवभक्त भोलेनाथाची विशेष पूजा करतात. या पवित्र प्रसंगी जर तुम्हाला महादेवाच्या ज्योतिर्लिंगांचे दर्शन घ्यायचे असेल, तर महाराष्ट्रातील ‘या’ ज्योतिर्लिंग मंदिरांना (Temples) नक्कीच भेट द्या.
1) भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग
12 ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेले भीमाशंकर (Bhimashankar) ज्योतिर्लिंग पुण्यापासून 100 किमी अंतरावर आहे.
हे सह्याद्री (Sahyadri) पर्वतांच्या सुंदर दऱ्यांमध्ये वसलेले आहे.
हे ठिकाण भीमाशंकर वन्यजीव (Wildlife) अभयारण्याजवळ आहे, जिथे निसर्गप्रेमींना देण्यासाठी खूप काही आहे.
असे मानले जाते की, भगवान शिव (Lord Shiva) यांनी येथे त्रिपुरासुर राक्षसाचा वध केला होता.
पुण्यापासून सुमारे 110 किमी अंतरावर असलेले हे मंदिर रस्त्याने सहज पोहोचता येते.
2) त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग
त्र्यंबकेश्वर (Trimbakeshwar) मंदिर महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यात आहे.
हे मंदिर नाशिकपासून 28 किमी अंतरावर ब्रह्मगिरी (Brahmagiri) टेकड्यांवर आहे.
या शिवलिंगाचा (Shivlinga) आकार वेगळा आहे. हे तीन लहान लिंगांपासून बनलेले आहे, जे ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश यांचे प्रतीक आहेत.
नाशिकपासून सुमारे 30 किमी अंतरावर असलेल्या या मंदिरापर्यंत मुंबई आणि पुण्याहूनही सहज पोहोचता येते.
3) घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग
औरंगाबाद जिल्ह्यात घृष्णेश्वर मंदिर (Ghrishneshwar Temple) आहे. जे 12 वे आणि शेवटचे ज्योतिर्लिंग म्हणून प्रसिद्ध आहे.
हे मंदिर युनेस्कोने जागतिक वारसा स्थळ म्हणून घोषित केलेल्या वेरूळ लेण्यांजवळ आहे.
मंदिराच्या कोरीवकाम (Carving) केलेल्या भिंती आणि दक्षिण भारतीय शैलीतील वास्तुकला यामुळे ते अत्यंत भव्य बनते.
औरंगाबादपासून 15 किमी अंतरावर असलेले, हे मंदिर रेल्वे आणि रस्त्याने सहज पोहोचता येते.
4) परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग
परळी वैजनाथ ज्योतिर्लिंग (Vaijnath Jyotirlinga) बीड जिल्ह्यात आहे आणि जवळचे रेल्वे स्टेशन परळी वैजनाथ आहे.
असे मानले जाते की, भगवान शिव यांनी येथे अमृत कलश स्थापित केला होता, ज्यामुळे हे ठिकाण अमरत्वाचे प्रतीक बनले.
या मंदिरात शिवलिंगावर पाणी अर्पण करण्यास मनाई आहे, परंतु भाविक बाहेरून पाणी अर्पण करू शकतात.
5) औंढा नागनाथ ज्योतिर्लिंग
सत्ययुगाशी संबंधित औंध नागनाथ ज्योतिर्लिंगाचा उल्लेख रामायण आणि महाभारतातही (Mahabharata) आढळतो.
मंदिराची स्थापत्यकला (Architecture) खूप प्राचीन आणि अद्भुत आहे. असे मानले जाते की, पांडवांनी येथेच भगवान शिवाची पूजा केली होती.
हे ज्योतिर्लिंग हिंगोली जिल्ह्यात आहे आणि नांदेडपासून सुमारे 50 किमी अंतरावर आहे.
महाराष्ट्रातील सर्व ज्योतिर्लिंगांना कसे भेट द्याल?
पुण्याहून प्रवास सुरू करून, प्रथम भीमाशंकरला (Bhimashankar) जा.
यानंतर, नाशिकमधील त्र्यंबकेश्वरला भेट द्या.
येथून औरंगाबादमधील घृष्णेश्वर मंदिरात (Ghrishneshwar Temple) जा आणि वेरूळ लेण्यांनाही भेट द्या.
यानंतर, बीडमधील परळी वैजनाथ आणि शेवटी हिंगोलीतील औंढा नागनाथला (Aundha Nagnath) भेट द्या.
