अन्न व औषध प्रशासनाचे दुर्लक्ष
देशोन्नती वृत्तसंकलन
तुमसर/भंडारा (Food and Drug Administration) : तालुक्यासह जिल्ह्यात दुधातील भेसळमध्ये प्रमाण सर्वाधिक आहे. काही वर्षांपूर्वी दूध भेसळीच्या मुद्द्यावरुन जिल्ह्यात व तालुक्यात एक सर्वेक्षण झाले होते. त्यानुसार, दूध पॅकिंग करताना, सफाई आणि स्वच्छता यांची अजिबात काळजी घेतली जात नाही. तर दुधात पावडरची सहजपणे भेसळ केली जाते, जी ग्राहकांच्या आरोग्यासाठी हानीकारक आहे. ज्यामुळे ग्राहक किंवा हे दुध वापरणाऱ्या नागरिकांना कॅन्सर अथवा शारीरिक अपंगत्व येण्याची शक्यता आहे. तर भेसळयुक्त खवा, पनीर, विकून लोकांच्या आयुष्याशी खेळण्याचे काम सुरू आहे. या (Food and Drug) भेसळयुक्त दुध जन्य पदार्थाचा धंदा सुरू असल्याचा प्रकार समोर आला आहे.
तालुक्यातील हरदोली -आंबागड शिवारात एक दुध संकलन व पनिर व अन्य दुध जन्य पदार्थ निर्मित कारखाना आहे. सदर कारखान्यातील भेसळयुक्त दुध जन्य पदार्थ बाजारात व अन्य ठिकाणी विक्री होत आहे.व येथिल दुधात अन्य भेसळ युक्त पदार्थ मिसळून सदर दुध विक्री करीत असल्याचा प्रकार आला आहे. याकडे मात्र संबधित (Food and Drug) अन्न व औषध प्रशासनाचे दुर्लक्ष होत आहे.शहरी व ग्रामीण भागात दुग्धजन्य पनीर ,खवा,ताक ,दही, दुध ची मोठ्या प्रमाणात विक्री होत असते. सध्या दिवाळीच्या तोंडावर दुध जन्य पदार्थांची मागणी वाढलेली आहे.तुमसर शहरात व बाहेरील जिल्ह्यात या पदार्थांची आवक मोठ्या प्रमाणात होत आहे. भारतात अनेक सण आहेत आणि या सणासुदीच्या काळात नागरीक खवा, मिठाई,पनिर,श्रीखंड,ताक,दही इतर पदार्थाची मागणी वाढत असते.
त्यावेळी सदर सणा सुदीचा फायदा घेऊन संबधित लघु-मध्यम कारखाना मालक भेसळयुक्त दुध जन्य पदार्थ बनवणारे घेत असतात .खवा, पनीर, श्रीखंड, ताक दही , किंवा इतर मीठाईंमध्ये भेसळयुक्त पदार्थ मिसळवली जात असते . त्याशिवाय तेल, मसाले आणि इतर वस्तू मध्यज सुध्दा भेसळ केली जात आहे. हे सगळे पदार्थ कमी किमतीत विकल्या जात आहेत. या भेसळयुक्त खवा आणि पनीरमुळे पोटदुखी, डायरिया, अॅसिडिटी आणि इनडायझेशनसारख्या सम्यस्या उद्भवू शकतात. याच्या जास्त सेवनाने इंटरनल ऑर्गन्सवर वाईट परिणाम होऊ शकतो. सलग तीन महिने हेर भेसळयुक्त अन्न खाल्यास लिव्हर कँसर होण्याची शक्यता आहे.मात्र मोठय़ा प्रमाणावर भेसळयुक्त पनीर सदर शहरात सर्रास विक्री केली जात आहे.सणासुदीच्या काळात दुग्धजन्य पदार्थांपासून मिठाई व इतर पदार्थ मोठ्या प्रमाणात तयार केले जातात.
त्याकरिता खवा, पनिर ,दही श्रीखंड यांची मोठी गरज असते. त्यासोबतच पनीरला बाजारात मोठी मागणी आहे. ब्रेडेड कंपनीचे पनीर, तसेच तूप महाग आहे. हे सर्व स्वस्त बाजारात सहज उपलब्ध होत असल्याने हे दुग्धजन्य पदार्थ भेसळ असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही? पनीरमध्ये रिफाइंड पामोलिन तेल, वेअरमिट पावडर, ग्लिसरॉल मोनो स्टेरीट या पदार्थांचा वापर करण्यात येतो. त्यामुळे भेसळयुक्त पनीर स्वस्तात विक्री होण्याची शक्यता आहे.तालुक्यातील हरदोली- आंबागड शिवारात भेसळयुक्त एका कारखान्यातुन होत असल्याची माहिती समोर आली आहे.याकडे मात्र जिल्हा अन्न व औषधं प्रशासन विभागाचे दुर्लक्ष होत असल्याने नागरिकांच्या आरोग्य ध़ोक्यात आले आहे. (Food and Drug) तालुक्यातील अश्या भेसळयुक्त कारखान्यावर कारवाई करण्याची मागणी येथिल स्थानिक नागरिकांनी केली आहे.
बाजारात भेसळयुक्त दुध व दुग्धजन्य पदार्थांच्या विक्री करणाऱ्या संबंधित कारखानदारांची चौकशी करून योग्यशिर कारवाई करण्यात येईल.
– देशपांडे, अन्न व औषध प्रशासन विभाग भंडारा.
दिवाळीच्या तोंडावर तालुक्यात भेसळयुक्त दुग्ध जन्य पदार्थाची विक्री करणाऱ्या संबंधितांवर कठोर कारवाई करण्यात येईल.
– मोहन टिकले, तहसीलदार तुमसर
