‘इथे’ याल तर मिळेल शांती…
शांत प्रवास (Peaceful Journey) : डिजिटल जगात, जिथे लोक सोशल मीडियावर (Social Media) फोटो पोस्ट करण्यासाठी त्यांची हालचाल वाढवली आहे, तिथे काही लोक असे आहेत, जे एका अनोख्या पद्धतीने फिरतात आणि कोणालाही त्याबद्दल कळू देत नाहीत. प्रवासाचा स्वतःचा एक वेगळा आनंद असतो. प्रवास करण्याचेही वेगवेगळे मार्ग आहेत. काही लोकांना कुटुंब किंवा मित्रांसोबत प्रवास (Travel) करायला आवडते, तर काहींना एकटे प्रवास करायला आवडते. काही लोकांना पर्वत आवडतात, तर काहींना समुद्र. काही लोकांना लोकप्रिय पर्यटन स्थळे आवडतात तर काहींना गर्दीपासून दूर असलेली ठिकाणे आवडतात. आजकाल शांत ठिकाणी जाण्याचा ट्रेंड (Trend) वाढत आहे. याला मूक प्रवास म्हणतात.
‘या’ ठिकाणी पर्यटनाचे प्रकार वाढत आहे..!
‘शांत प्रवास’ (Peaceful Journey) हा शब्द ऐकल्यावर एखाद्याला एखाद्या निर्जन ठिकाणी फिरल्यासारखे वाटते पण तसे नाही. मूक प्रवास म्हणजे असा प्रवास जिथे आवाज आणि गर्दी नसते. या ठिकाणी भेट देऊन लोकांना शांती मिळते. जगभरात या प्रकारच्या प्रवासाचा ट्रेंड वाढला आहे. कारण लोक आता या प्रवासाद्वारे डिजिटल डिटॉक्स (Digital Detox) करू इच्छितात. मूक प्रवासाला शांत प्रवास असेही म्हणतात. यामध्ये, प्रवासी लोकांपासून दूर राहतात आणि स्वतःला निसर्गाशी जोडतात. 2025 मध्ये मूक प्रवास हा एक नवीन शब्द असू शकतो, परंतु ही पद्धत शतकानुशतके जुनी आहे. बौद्ध धर्मात या पद्धतीला विपश्यना म्हणतात, ज्याचा अर्थ वास्तवात सत्य जगण्याचा सराव करणे असा होतो.
अंतर्मुखी लोकांची पहिली पसंती..!
असे मानले जाते की, जे लोक कमी बोलतात किंवा लोकांमध्ये सहज मिसळत नाहीत, त्यांना एकटे प्रवास करायला आवडते. पण मूक प्रवास देखील बहुतेक अंतर्मुखी लोक करतात. अशा लोकांना एकटेच डोंगर चढणे किंवा समुद्रकिनाऱ्यावर सूर्यास्त पाहणे आवडते. शांत प्रवासात, लोकांच्या आवाजाऐवजी, पक्ष्यांचा किलबिलाट, जोरदार वाऱ्याचे झुळूक, नदीचे वाहते पाणी किंवा समुद्राच्या लाटांचा आवाज ऐकू येतो.
ऑफ सीझन ही पहिली पसंती आहे..!
बऱ्याचदा लोकांना पीक सीझनमध्ये प्रवास करायला आवडते पण ज्यांना शांत प्रवासाची आवड आहे ते ऑफ सीझनमध्ये प्रवास करायला आवडतात कारण यावेळी गर्दी नसते. तो या ठिकाणांचे निवांतपणे बारकाईने निरीक्षण करतो आणि तिथे शक्य तितका वेळ घालवतो. ऑफ-सीझन प्रवास केल्याने, फ्लाइट, ट्रेन, हॉटेल आणि इतर ठिकाणांची तिकिटे स्वस्त होतात, म्हणजेच शांत प्रवास करणे देखील खिशाला परवडणारे आहे.
सोशल मीडियावर फोटो पोस्ट करू नका..!
मूक प्रवासाची एक खासियत म्हणजे, प्रवासी कधीही या भटक्यांचे फोटो सोशल मीडियावर पोस्ट (Social Media Posts) करत नाहीत. तर आजकाल बहुतेक लोक फक्त सोशल मीडियावर दाखवण्यासाठी फिरतात. मूक प्रवास हा जगातील लोकांना न कळवता पूर्णपणे शांतपणे केला जातो.
या ठिकाणांना भेट देऊन तुम्हाला शांती मिळू शकते..!
बऱ्याचदा प्रवाशांना लोकप्रिय ठिकाणांना भेट द्यायला आवडते परंतु मूक प्रवासात अशी ठिकाणे समाविष्ट असतात, जी अज्ञात असतात, म्हणजेच बहुतेक पर्यटक अशा ठिकाणी जात नाहीत. जसे बहुतेक लोकांना समुद्र आणि सूर्यास्त पाहण्यासाठी ग्रीस (Greece) किंवा मालदीवला जायला आवडते, परंतु अल्बेनियामध्येही (Albania) तेच सुंदर दृश्य दिसते परंतु हे ठिकाण पर्यटकांमध्ये लोकप्रिय नाही. भारताबद्दल बोलायचे झाले तर, मध्य प्रदेशातील भेडाघाट, हिमाचल प्रदेशातील स्पिती व्हॅली आणि तोष पार्वती व्हॅली, लडाखमधील हांगले, केरळमधील पूवर बेट, जम्मू आणि काश्मीरमधील युसमार्ग आणि गुरेझ, उत्तराखंडमधील लँडोर ही ठिकाणे मूक प्रवासासाठी सर्वोत्तम आहेत. जर तुम्हाला जंगलात ट्रेकिंग किंवा कॅम्पिंग करायला आवडत असेल तर हा देखील एक चांगला पर्याय आहे.
तंत्रज्ञानापासून दूर..!
मूक प्रवासाची सर्वात खास गोष्ट म्हणजे लोक या काळात तंत्रज्ञानापासून (Technology) दूर राहतात. प्रवास करताना तो मोबाईल, टॅबलेट किंवा लॅपटॉप वापरत नाही. फोनवर बोलण्याऐवजी किंवा व्हॉट्सऍपवर चॅट करण्याऐवजी तो स्थानिक लोकांशी संपर्क साधतो. त्यांच्याशी बोला आणि त्यांच्यासारखे जगा. मूक प्रवास हा एक प्रकारचा ध्यान आहे, कारण प्रवासी एकटा वेळ घालवतो आणि निसर्गाजवळ बसतो आणि ध्यानधारणेसह निसर्गाचा आनंद घेतो.
निसर्गाच्या जवळ असणे फायदेशीर आहे..!
आजच्या धावपळीच्या जीवनात प्रत्येकजण तणावाने वेढलेला असतो. शांत प्रवासात, निसर्ग जवळून पाहिला आणि अनुभवला जातो, ज्यामुळे शरीरातील कॉर्टिसोल (Cortisol) नावाचा ताण संप्रेरक कमी होतो आणि मूड सुधारतो. या प्रकारच्या प्रवासामुळे मानसिक आरोग्यही चांगले राहते आणि नैराश्य आणि चिंता यासारख्या समस्या दूर राहतात. प्रवास करताना, अनेक किलोमीटर चालावे लागते, ज्यामुळे शारीरिक आरोग्य (Physical Health) देखील सुधारते. दुसरीकडे, निसर्गाच्या जवळ राहिल्याने मन सर्जनशील होते, नवीन कल्पना येतात आणि जीवनातील अनेक गुंतागुंत दूर होतात.
रक्तदाब नियंत्रणात राहतो..!
उच्च रक्तदाबाच्या (High Blood Pressure) समस्येपासून मुक्त होण्यास मदत करते. कारण प्रवास करताना माणूस तणावमुक्त राहतो. याशिवाय झोपही चांगली होते. शहरांच्या गर्दीमुळे लोकांच्या झोपेवर सर्वाधिक परिणाम होतो. निसर्गाच्या (Nature) जवळ राहिल्याने आणि शांत वातावरणामुळे तुम्हाला वेळेवर झोपायला मदत होते. खरंतर या काळात शरीराचे जैविक घड्याळ निसर्गानुसार काम करते. सूर्य उगवताच आपण जागे होतो आणि संध्याकाळ झाली की, आपल्याला झोप येऊ लागते. झोपेत अडथळा आणणारे कोणतेही डिजिटल गॅझेट (Digital Gadgets) देखील नाहीत.
