Philippines Volcano

फिलिपाइन्समध्ये मायोन ज्वालामुखीचा भीषण उद्रेक! 3 हजार मीटर उंच राखेचे लोट

फिलिपाइन्समध्ये मायोन ज्वालामुखीचा उद्रेक! 3 हजार मीटर उंच राखेचे ढग, लाव्हाचा धोका वाढला; सहा किलोमीटर परिसरातील नागरिकांना स्थलांतराचे आवाहन.

फिलिपाइन्समध्ये मायोन ज्वालामुखीचा भीषण उद्रेक! 3 हजार मीटर उंच राखेचे लोट

सहा मिनिटे सुरू होता स्फोट; ज्वालामुखीचा अलर्ट लेव्हल 2 वरून 3 वर, लाव्हा आणि विषारी वायूंचा धोका वाढला

मनिला : फिलिपाइन्समध्ये ज्वालामुखीच्या उद्रेकाने मोठी खळबळ उडाली आहे. देशातील सर्वाधिक सक्रिय ज्वालामुखींपैकी एक असलेल्या मायोन पर्वतावर शुक्रवारी मध्यम स्वरूपाचा स्फोट झाला. या उद्रेकानंतर ज्वालामुखीतून राखेचा प्रचंड काळा ढग आकाशात हजारो मीटर उंचीपर्यंत पसरला. हा स्फोट जवळपास सहा मिनिटे सुरू होता, अशी माहिती फिलिपाइन्सच्या राज्य भूकंपशास्त्र आणि ज्वालामुखी निरीक्षण संस्थेने दिली आहे.

या घटनेनंतर प्रशासनाने तातडीने सुरक्षेच्या उपाययोजना सुरू केल्या आहेत. ज्वालामुखीच्या धोक्याची पातळी 0 ते 5 या श्रेणीतील 2 वरून वाढवून 3 करण्यात आली आहे. तसेच ज्वालामुखीच्या मुखापासून सहा किलोमीटर (3.7 मैल) परिसरातील नागरिकांना सुरक्षित ठिकाणी हलवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. आतापर्यंत आसपासच्या गावांमध्ये किंवा शहरांमध्ये जीवितहानी अथवा मालमत्तेच्या नुकसानीची माहिती समोर आलेली नाही.

3 हजार मीटर उंच राखेचे ढग; लोकवस्त्यांना धोका

फिलिपाइन्स इन्स्टिट्यूट ऑफ व्होल्कॅनॉलॉजी अँड सिस्मॉलॉजीने (PHIVOLCS) दिलेल्या माहितीनुसार, उद्रेकानंतर तयार झालेला राखेचा स्तंभ सुमारे 3,000 मीटर (जवळपास 10,000 फूट) उंचीपर्यंत पोहोचला. त्यानंतर वाऱ्याच्या प्रवाहामुळे राखेचे ढग नैऋत्य दिशेने सरकत जवळच्या लोकवस्तीच्या भागांकडे पसरले.

संस्थेच्या बुलेटिननुसार, मायोन ज्वालामुखीमध्ये मॅग्माच्या हालचालींशी संबंधित उद्रेकाचा नवा टप्पा सुरू झाला आहे. त्यामुळे आगामी काही दिवसांपासून ते काही आठवड्यांपर्यंत लाव्हा बाहेर पडण्याची आणि पायरोक्लास्टिक डेन्सिटी करंट्स (PDCs) निर्माण होण्याची शक्यता वाढली आहे. हे अतिउष्ण वायू, राख आणि दगडांचे वेगाने उतरणारे प्रवाह असून ज्वालामुखीच्या वरच्या आणि मधल्या उतारांवरील भागांसाठी ते अत्यंत धोकादायक ठरू शकतात.

सहा किलोमीटर परिसरातील नागरिकांना सुरक्षित स्थळी जाण्याचे आवाहन

ज्वालामुखीच्या परिसरात लाव्हाचे प्रवाह, अतिउष्ण राखेचे लोट, दगड कोसळणे आणि अन्य नैसर्गिक आपत्तींचा धोका लक्षात घेऊन स्थानिक प्रशासनाला क्रेटरजवळील भाग रिकामा करण्यास सांगण्यात आले आहे. याशिवाय विमान कंपन्या आणि वैमानिकांनाही मायोन पर्वताच्या जवळून विमान उड्डाणे टाळण्याचा सल्ला देण्यात आला आहे.

समुद्रसपाटीपासून 2,462 मीटर (सुमारे 8,000 फूट) उंच असलेला मायोन ज्वालामुखी आपल्या जवळपास परिपूर्ण शंकूच्या आकारासाठी ओळखला जातो. मनिलाच्या आग्नेय दिशेला सुमारे 330 किलोमीटर अंतरावर हा पर्वत आहे.

यंदा फिलिपाइन्समधील तीन ज्वालामुखी सक्रिय

मायोन हा फिलिपाइन्समधील यंदा वाढती हालचाल दर्शवणाऱ्या तीन ज्वालामुखींपैकी एक आहे. मात्र, यापूर्वी यंदा कोणताही मोठा उद्रेक झाल्याची नोंद नव्हती.

जून 2023 मध्येही मायोन ज्वालामुखीच्या हालचालींमुळे मोठ्या प्रमाणावर नागरिकांचे स्थलांतर करावे लागले होते. त्यावेळी पर्वताच्या खालच्या उतारांवर राहणाऱ्या 12 हजारांहून अधिक नागरिकांना राख आणि क्रेटरमधून बाहेर पडणाऱ्या विषारी वायूंपासून संरक्षण मिळावे म्हणून सुरक्षित निवारा केंद्रांमध्ये हलवण्यात आले होते.

'रिंग ऑफ फायर'मुळे फिलिपाइन्समध्ये भूकंप आणि ज्वालामुखीचे धोके

फिलिपाइन्स हा पॅसिफिक महासागरातील 'रिंग ऑफ फायर' या भूकंपीय पट्ट्यात येतो. या भागात टेक्टॉनिक प्लेट्स एकमेकांवर आदळत असल्याने भूकंप आणि ज्वालामुखींच्या हालचाली वारंवार घडतात.

दरम्यान, फिलिपाइन्समधील अलीकडच्या दशकांतील सर्वाधिक शक्तिशाली ज्वालामुखी उद्रेक 1991 मध्ये माउंट पिनातुबो येथे झाला होता. या भीषण उद्रेकात 800 हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला होता. तसेच त्यातून निर्माण झालेला राखेचा प्रचंड ढग हजारो किलोमीटर अंतरापर्यंत पसरला होता.

मायोन ज्वालामुखीतील नव्या उद्रेकानंतर प्रशासनाने सतर्कता वाढवली असून, परिसरातील नागरिकांच्या सुरक्षिततेला प्राधान्य दिले जात आहे.