15 सप्टेंबरच्या घटनेत मोठी हानी नाही; भारताने 1991 च्या करारातील कलम 10 च्या उल्लंघनाचा मुद्दा उपस्थित केला
नवी दिल्ली : उत्तर अरबी समुद्रात भारतीय नौदलाच्या युद्धनौकेशी पाकिस्तानी नौदलाच्या जहाजाची धडक झाल्याची घटना समोर आली आहे. 15 सप्टेंबर 2026 रोजी संध्याकाळी ही घटना आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात घडली. भारतीय नौदलाचे युद्धनौके नियमित निगराणी मोहिमेवर असताना पाकिस्तानी नौदलाच्या जहाजाने वेगाने आणि असुरक्षित पद्धतीने हालचाल केल्याने दोन्ही जहाजांचा संपर्क झाल्याचे भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने म्हटले आहे. या घटनेत मोठे नुकसान झाले नसल्याचेही स्पष्ट करण्यात आले आहे.
या प्रकाराची भारताने गंभीर दखल घेतली असून, 16 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीतील पाकिस्तान उच्चायोगाच्या चार्ज द अफेयर्स यांना परराष्ट्र मंत्रालयात बोलावण्यात आले. पाकिस्तानी नौदलाच्या युनिटकडून समुद्रात झालेल्या कथित ‘अस्वीकार्य आणि गैर-व्यावसायिक’ वर्तनाबद्दल भारताने त्यांच्याकडे तीव्र निषेध नोंदवला.
भारताच्या म्हणण्यानुसार, पाकिस्तानी जहाजाची ही कृती भारत आणि पाकिस्तानदरम्यान एप्रिल 1991 मध्ये झालेल्या सैन्य सराव, युद्धाभ्यास आणि सैन्याच्या हालचालींबाबत आगाऊ माहिती देण्याच्या करारातील कलम 10 शी विसंगत आहे. या करारात लष्करी हालचाली करताना सावधगिरी आणि ठरवलेल्या नियमांचे पालन करण्यावर भर देण्यात आला आहे.
भविष्यात अशा घटना टाळण्याचा भारताचा संदेश
पाकिस्तानच्या चार्ज द अफेयर्स यांना संबंधित पाकिस्तानी अधिकाऱ्यांपर्यंत भारताचा संदेश पोहोचवण्यास सांगण्यात आले आहे. समुद्रातील लष्करी युनिट्सनी सुरक्षिततेचे नियम पाळावेत आणि दोन्ही देशांदरम्यान झालेल्या करारांचा आदर करावा, अशी भारताची भूमिका आहे. भविष्यात अशा प्रकारच्या घटना पुन्हा घडू नयेत, यासाठी आवश्यक खबरदारी घेण्यावर भारताने भर दिला आहे.
नवी दिल्लीतील राजनैतिक निषेधाबरोबरच इस्लामाबादमध्येही भारताच्या चार्ज द अफेयर्सना पाकिस्तानच्या परराष्ट्र मंत्रालयाकडे याच मुद्द्यावर निषेध नोंदवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. त्यामुळे या घटनेचा मुद्दा दोन्ही देशांच्या राजनैतिक पातळीवर उपस्थित करण्यात आला आहे.
समुद्रातील दोन नौदल जहाजांमधील धडक मोठ्या नुकसानीशिवाय संपली असली, तरी आंतरराष्ट्रीय जलक्षेत्रात लष्करी जहाजांच्या सुरक्षित हालचाली आणि दोन्ही देशांमधील विद्यमान करारांचे पालन याकडे या घटनेमुळे पुन्हा लक्ष वेधले गेले आहे. भारताने याप्रकरणी निषेध नोंदवत भविष्यात अशा प्रकारची घटना टाळण्यासाठी नियमांचे काटेकोर पालन करण्याची गरज अधोरेखित केली आहे. पाकिस्तानकडून या प्रकरणी अधिकृत प्रतिक्रिया अद्याप सार्वजनिक झालेली नाही.