इतुरी प्रांतात उद्रेक सर्वाधिक तीव्र; युगांडातही २० रुग्णांची नोंद, WHO आणि UN कडून परिस्थितीवर युद्धपातळीवर प्रयत्न
डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो (DRC) आणि मध्य आफ्रिकेतील काही भागांमध्ये इबोला विषाणूचा प्रादुर्भाव गंभीर स्वरूप धारण करत असून, मृतांचा आणि बाधितांचा आकडा सातत्याने वाढत आहे. उपलब्ध ताज्या माहितीनुसार, काँगोमध्ये आतापर्यंत १,७९२ जणांना इबोलाची लागण झाली असून ६२५ जणांचा मृत्यू झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर संयुक्त राष्ट्रांनी (UN) जागतिक समुदायाला तातडीने एकत्रित उपाययोजना करण्याचे आवाहन करत परिस्थिती अत्यंत चिंताजनक असल्याचा इशारा दिला आहे.
इतुरी प्रांतात सर्वाधिक परिणाम
या साथीची अधिकृत घोषणा १५ मे रोजी करण्यात आली होती. त्यानंतर काँगोमधील इतुरी (Ituri) प्रांत हा उद्रेकाचा प्रमुख केंद्रबिंदू ठरला आहे. मात्र, संसर्ग आता इतर शेजारील प्रांतांमध्येही झपाट्याने पसरत आहे. काँगोतील अंतर्गत संघर्ष, राजकीय अस्थिरता आणि मोठ्या प्रमाणावर होत असलेले नागरिकांचे विस्थापन यामुळे संसर्ग नियंत्रणासाठी आरोग्य यंत्रणांसमोर मोठे आव्हान उभे राहिले आहे.
'जगाने तातडीने एकत्र येण्याची गरज'
संयुक्त राष्ट्रांचे आपत्कालीन मदत समन्वयक टॉम फ्लेचर यांनी इबोलाचा प्रसार रोखण्यासाठी त्वरित आणि समन्वयाने कारवाई करण्याचे आवाहन केले आहे.
"इबोलाचा कणा मोडण्यासाठी जगाला आता अत्यंत वेगाने आणि एकत्रितपणे काम करावे लागेल. हा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी तातडीच्या उपाययोजनांची गरज आहे."
'साथीचा सर्वोच्च टप्पा अद्याप गाठलेला नाही'
काँगोचे आरोग्य मंत्री सॅम्युअल रॉजर काम्बा यांनी बुनिया येथे पत्रकार परिषदेत परिस्थितीबाबत गंभीर चिंता व्यक्त केली. त्यांच्या मते, इबोलाचा उद्रेक अद्याप अत्यंत सक्रिय अवस्थेत असून, दाट लोकसंख्या आणि स्थानिक भौगोलिक परिस्थितीमुळे नागरिकांचे संरक्षण करणे अधिक कठीण बनले आहे.
"इबोलाचा हा उद्रेक सध्या अत्यंत सक्रिय टप्प्यात आहे. शहरातील लोकसंख्येची उच्च घनता आणि स्थानिक भौगोलिक घटकांमुळे सामान्य जनतेचे संरक्षण करणे एक मोठे आव्हान बनले आहे. ही महामारी नेमकी कधी शिखरावर (Peak) पोहोचेल, याचा अंदाज लावणे सध्या अत्यंत घाईचे ठरेल."
आरोग्य मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, ७६४ रुग्णांवर सध्या रुग्णालये आणि विलगीकरण कक्षांमध्ये उपचार सुरू आहेत, तर २९५ रुग्णांनी या आजारावर मात केली आहे. इबोलाचा मृत्यूदर ३४.१ टक्के इतका नोंदविण्यात आल्याने प्रशासनाची चिंता वाढली आहे.
युगांडातही इबोलाची लागण
इबोला विषाणूचा प्रभाव आता काँगोच्या सीमांपलीकडेही दिसून येत आहे. शेजारील युगांडामध्ये २० इबोला बाधित रुग्णांची नोंद झाली आहे. त्यामुळे पूर्व आणि मध्य आफ्रिकेतील अनेक देशांनी सीमांवर हाय अलर्ट जारी केला असून, नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.
केवळ आरोग्य संकट नाही, मानवीय आव्हानही
टॉम फ्लेचर यांनी स्पष्ट केले की, ही परिस्थिती फक्त सार्वजनिक आरोग्य आणीबाणी म्हणून पाहता येणार नाही. इबोलाच्या उद्रेकापूर्वीच काँगोतील लाखो नागरिक गरिबी, उपासमार, सशस्त्र संघर्ष आणि विस्थापनाच्या संकटाला सामोरे जात आहेत. त्यातच कमकुवत आरोग्य व्यवस्था आणि अपुऱ्या पायाभूत सुविधांमुळे परिस्थिती अधिक गंभीर बनली आहे.
आंतरराष्ट्रीय मदतीची गरज अधोरेखित
संयुक्त राष्ट्र (UN) आणि जागतिक आरोग्य संघटना (WHO) काँगो प्रशासनासोबत मिळून परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी युद्धपातळीवर प्रयत्न करत आहेत. बाधित भागांमध्ये मानवतावादी कार्यकर्ते आणि आरोग्य कर्मचाऱ्यांना सुरक्षित प्रवेश मिळावा, अशी मागणी संयुक्त राष्ट्रांनी संबंधित पक्षांकडे केली आहे. तसेच आवश्यक वैद्यकीय साहित्याचा पुरवठा सुरळीत राहण्यासाठी आंतरराष्ट्रीय सीमा आणि पुरवठा मार्ग खुले ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय देणगीदारांकडून तातडीने आर्थिक मदत उपलब्ध झाली नाही, तर इबोलाचा हा उद्रेक जागतिक स्तरावर गंभीर संकट निर्माण करू शकतो.
