अन्ना चांडी: ऐतिहासिक नेमणूक

अन्ना चांडी बनल्या केरल उच्च न्यायालयातील पहिल्या महिला न्यायाधीश

६ फेब्रुवारी १९५९ रोजी अन्ना चांडी यांची केरल उच्च न्यायालयात न्यायाधीश म्हणून नेमणूक झाली, भारतातील उच्च न्यायालयात बसणारी पहिली महिला.

By : देशोन्नति
अन्ना चांडी बनल्या केरल उच्च न्यायालयातील पहिल्या महिला न्यायाधीश

आजचा दिवस ऐतिहासिक (Anna Chandy) : ६ फेब्रुवारी १९५९ रोजी अन्ना चांडी यांची केरल उच्च न्यायालयात न्यायाधीश म्हणून नेमणूक झाली. अशा प्रकारे त्या उच्च न्यायालयात नेमणूक होणाऱ्या पहिल्या महिला न्यायाधीश ठरल्या. भारतात उच्च न्यायालयात बसणारी पहिली महिला म्हणजेच अन्ना चांडी. त्यांच्या आधी कोणीही या पदापर्यंत पोहोचले नव्हते.

१९३० च्या दशकात, जेव्हा भारतीय न्यायालयांमध्ये फक्त कडक कॉलरचे पुरुष दिसत असत, तेव्हा त्रावणकोरमधील एक तरुणी फाईल्स घेऊन न्यायालयात आली. तिचे नाव अन्ना चांडी होते. तिच्या शांत पण ठाम वृत्तीमुळे सर्वांचे लक्ष तिकडे गेले. पुढे जाऊन अन्ना भारतातील पहिली महिला ठरली ज्या उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाच्या खुर्चीवर बसली. त्या काळी, जेथे फक्त पुरुषांची वर्चस्व होते आणि महिला अत्यंत कमी दिसत होत्या, अन्ना चांडीने हा इतिहास रचला.

वकिलीच्या सुरुवातीच्या वर्षांत, चांडीला अनेक सहकारी वकिलांकडून विरोध आणि शत्रुत्वाचा सामना करावा लागला, जे मानत होते की महिलांचे न्यायालयात काही स्थान नाही. अशाच एका सुनावणीदरम्यान, एका वरिष्ठ वकिलाने खुलेपणे महिलांच्या या पेश्यात प्रवेशाविरुद्ध असलेली अस्वस्थता व्यक्त केली.

अन्ना चांडीने रागात प्रतिक्रिया दिली नाही; त्या फक्त उभ्या राहिल्या आणि न्यायाधीशांना स्पष्ट शब्दांत आपला मुद्दा मांडला. त्यांचा शांत आणि ठाम पद्धतीने केलेला हा प्रतिसाद न्यायालयात सन्नाटा पाडणारा ठरला. ही घटना त्रावणकोरच्या न्यायिक वर्तुळात पसरली, पण ती त्या टिप्पणीमुळे नव्हती तर त्या तरुणीमुळे, ज्याने त्या टिप्पणीने विचलित होण्यास नकार दिला.

अन्ना चांडी कोण होत्या?

१९०५ मध्ये त्रावणकोर (सध्याचे केरल) येथे अन्ना चांडी यांचा जन्म झाला. त्या काळी मुलींनी घरात राहणे अपेक्षित होते, परंतु चांडीने या मर्यादा मोडल्या, कायद्याची पदवी घेतली आणि अशा पेशात प्रवेश करण्याचा ठाम निर्धार केला जिथे महिलांचे स्वागत क्वचितच होते.

चांडी १९३७ मध्ये भारतातील पहिली महिला न्यायिक अधिकारी बनल्या आणि मुंसिफ पद स्वीकारले. १९४८ मध्ये त्या जिल्हा न्यायाधीश म्हणून पदोन्नत झाल्या. १९५९ मध्ये त्या भारतातील पहिली महिला उच्च न्यायालय (त्रावणकोर-कोचीन उच्च न्यायालय) न्यायाधीश बनल्या. १९६७ मध्ये एका अग्रगण्य न्यायिक कारकिर्दीनंतर त्या निवृत्त झाल्या.

अन्ना चांडी व्यतिरिक्त, सर्वोच्च न्यायालयातील पहिली महिला न्यायाधीश, न्यायमूर्ति एम. फातिमा बी. व्ही. याही केरलच्या होत्या.

 

संबंधित सामग्री

पोलिसांच्या मनमानीला बसणार चाप! सुप्रीम कोर्टाचा ऐतिहासिक निर्णय

पोलिसांच्या मनमानीला बसणार चाप! सुप्रीम कोर्टाचा ऐतिहासिक निर्णय

सुप्रीम कोर्टाचा पोलिसांना मोठा दणका! आरोपीला ताब्यात घेतल्यापासून २४ तासांत न्यायदंडाधिकाऱ्यांसमोर हजर करणे बंधनकारक.

Nov 05, 2026
संजय राऊतांच्या अडचणी वाढणार?  सर्वोच्च न्यायालयाची नोटीस, राऊतांनी मागितली माफी

संजय राऊतांच्या अडचणी वाढणार? सर्वोच्च न्यायालयाची नोटीस, राऊतांनी मागितली माफी

सरन्यायाधीशांवरील वक्तव्यावरून संजय राऊतांनी सर्वोच्च न्यायालयाची माफी मागितली. फौजदारी अवमान कारवाईच्या शक्यतेने राजकीय वर्तुळात चर्चा.

Oct 16, 2026
धर्मांतर केल्यानंतर जातीच्या आधारे आरक्षणाचा लाभ मिळणार नाही? सर्वोच्च न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निकाल

धर्मांतर केल्यानंतर जातीच्या आधारे आरक्षणाचा लाभ मिळणार नाही? सर्वोच्च न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निकाल

धर्मांतर आणि आरक्षणाच्या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाचा महत्त्वाचा निकाल. तामिळनाडू सरकारच्या आदेशाला रद्द करणारा मद्रास हायकोर्टाचा निर्णय कायम.

Oct 15, 2026
CEC ज्ञानेश कुमार यांच्या अडचणीत वाढ? CEC विरोधातील याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयात होणार सुनावणी

CEC ज्ञानेश कुमार यांच्या अडचणीत वाढ? CEC विरोधातील याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयात होणार सुनावणी

CEC Gyanesh Kumar: मुख्य निवडणूक आयुक्त (CEC) ज्ञानेश कुमार यांच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्न उपस्थित करणाऱ्या याचिकेवर सर्वोच्च न्यायालयाने पुढील आठवड्यात सुनावणी घेण्यास सहमती दर्शवली आहे.

Sep 29, 2026
पत्नीचे उत्पन्न पतीपेक्षा अधिक असेल तर पोटगीचा हक्क नाही; मुंबई उच्च न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय

पत्नीचे उत्पन्न पतीपेक्षा अधिक असेल तर पोटगीचा हक्क नाही; मुंबई उच्च न्यायालयाचा महत्त्वपूर्ण निर्णय

पोटगी (Alimony) संदर्भातील एका महत्त्वपूर्ण प्रकरणात मुंबई उच्च न्यायालयाने महत्त्वाचे निरीक्षण नोंदवत स्पष्ट केले आहे.

Jul 24, 2026