टॅटूमुळे प्रत्येक सरकारी नोकरीत अडचण येत नाही; मात्र संरक्षण दल आणि काही पोलीस भरतींमध्ये आहेत कडक नियम, लेझर रिमूव्हलनंतरही मेडिकलमध्ये काय पाहिले जाते?
आजच्या तरुणांमध्ये टॅटू बनवण्याची वाढती आवड ही सामान्य बाब झाली आहे. अनेक जण फॅशन, वैयक्तिक आवड किंवा धार्मिक श्रद्धेमुळे शरीरावर कायमस्वरूपी टॅटू करून घेतात. मात्र, सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांच्या मनात एक प्रश्न कायम असतो—शरीरावरील टॅटूमुळे सरकारी नोकरी मिळण्यास अडथळा येऊ शकतो का? तसेच टॅटू हटविल्यानंतर मेडिकल चाचणीत पात्र ठरता येते का? या संदर्भातील नियम जाणून घेणे प्रत्येक उमेदवारासाठी महत्त्वाचे आहे.
सर्व सरकारी नोकऱ्यांमध्ये टॅटूवर बंदी नाही
टॅटू असल्यामुळे प्रत्येक सरकारी नोकरीत उमेदवार अपात्र ठरत नाही. IAS, IPS, IRS, बँकिंग, भारतीय रेल्वे, SSC-CGL तसेच विविध लिपिकीय आणि प्रशासकीय पदांवरील भरतीमध्ये टॅटू हा अपात्रतेचा निकष नसतो. मात्र, शरीरावरील टॅटूमध्ये अश्लील, आक्षेपार्ह किंवा देशविरोधी संदेश अथवा चिन्ह नसावे, ही अट लागू असते.
संरक्षण दल आणि पोलीस भरतीमध्ये कडक नियम
टॅटूबाबत सर्वाधिक कठोर नियम भारतीय सेना (Army), नौसेना (Navy), वायुसेना (Air Force), तसेच CRPF, BSF, CISF, ITBP यांसारख्या निमशासकीय दलांमध्ये लागू आहेत. काही राज्यांच्या पोलीस भरती प्रक्रियेतही टॅटूविषयी विशेष अटींचे पालन करावे लागते.
संरक्षण दलांकडून टॅटूबाबत निर्बंध घालण्यामागे दोन प्रमुख कारणे नमूद केली जातात. पहिले म्हणजे टॅटूमुळे त्वचेचे आजार किंवा एचआयव्ही, हिपॅटायटीससारख्या संसर्गजन्य आजारांचा संभाव्य धोका. दुसरे म्हणजे युद्ध किंवा संवेदनशील मोहिमांदरम्यान शरीरावरील कायमस्वरूपी खूण ही सुरक्षा आणि ओळख उघड होण्याच्या दृष्टीने जोखीम ठरू शकते.
भारतीय सेनेचे अधिकृत टॅटू धोरण
भारतीय सेनेच्या नियमांनुसार काही विशिष्ट परिस्थितींमध्ये टॅटूला मर्यादित स्वरूपात परवानगी दिली जाते. हाताच्या आतील भागावर किंवा तळहाताच्या मागील बाजूस असलेले टॅटू काही अटींसह स्वीकारले जाऊ शकतात.
याशिवाय, आदिवासी समाजातील उमेदवारांना त्यांच्या सांस्कृतिक परंपरांनुसार विशेष सवलत दिली जाते. तसेच ओम, क्रॉस किंवा स्वस्तिक यांसारखी लहान धार्मिक चिन्हे निर्धारित जागी असल्यास उमेदवाराला थेट अपात्र ठरविले जात नाही.
लेझरने टॅटू हटवल्यानंतर काय?
सरकारी नोकरीसाठीच्या वैद्यकीय तपासणीपूर्वी टॅटू योग्य पद्धतीने हटविल्यास उमेदवार पात्र ठरू शकतो. लेझर टॅटू रिमूव्हल प्रक्रियेद्वारे टॅटू मोठ्या प्रमाणात काढून टाकता येतो. मात्र, टॅटू हटवल्यानंतर त्वचेवर खोल व्रण, कायमस्वरूपी विकृती किंवा संसर्ग राहू नये, याकडे विशेष लक्ष दिले जाते.
वैद्यकीय मंडळ उमेदवाराच्या त्वचेची स्थिती तपासून अशा कोणत्याही जखमा किंवा संसर्गामुळे भविष्यात सेवेत अडचण निर्माण होणार नाही, याची खात्री करते.
भरतीपूर्वी योग्य नियोजन आवश्यक
संरक्षण दल किंवा पोलीस भरतीची तयारी करणाऱ्या उमेदवारांनी फिजिकल आणि मेडिकल चाचणीच्या किमान चार ते सहा महिने आधी अनुभवी त्वचारोग तज्ज्ञांच्या मार्गदर्शनाखाली टॅटू हटविण्याची प्रक्रिया सुरू करावी. त्यामुळे त्वचेला पूर्णपणे बरे होण्यासाठी आवश्यक वेळ मिळू शकतो आणि वैद्यकीय तपासणीदरम्यान अडचणी येण्याची शक्यता कमी होते.
