मुंबई (BEST Strike) : मुंबईतील बृहन्मुंबई इलेक्ट्रिक सप्लाय अँड ट्रान्सपोर्ट (BEST) उपक्रमाच्या कर्मचाऱ्यांनी गुरुवारी मध्यरात्रीपासून बेमुदत संप पुकारल्याने शहरातील बससेवा मोठ्या प्रमाणावर विस्कळीत झाली आहे. या संपामुळे लाखो प्रवाशांना मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागत असून सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवर त्याचा गंभीर परिणाम झाला आहे.
BEST प्रशासनाच्या माहितीनुसार, गुरुवारी सकाळपर्यंत शहरात नेहमीप्रमाणे हजारो बस धावण्याऐवजी केवळ 32 बसच रस्त्यावर होत्या. पहाटे सहा बस डेपोतून बाहेर पडल्या होत्या; मात्र काही ठिकाणी बसवर दगडफेक झाल्याच्या घटनांनंतर त्या पुन्हा डेपोत परत आणण्यात आल्या. दरम्यान, संपादरम्यान BEST बस किंवा डेपोच्या मालमत्तेचे नुकसान करणाऱ्यांवर कठोर कायदेशीर कारवाई करण्यात येईल, असा इशारा मुंबई पोलिसांनी दिला आहे.
या संपाचा सर्वाधिक फटका रोजच्या प्रवाशांना बसत आहे. मेट्रो स्थानके आणि उपनगरीय रेल्वे स्थानकांपर्यंत पोहोचण्यासाठी BEST बसवर अवलंबून असलेल्या लाखो नागरिकांना आता रिक्षा, टॅक्सी किंवा अॅप-आधारित वाहनसेवांचा आधार घ्यावा लागत आहे.
दरम्यान, हा संप मुंबई महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या (MMRDA) वतीने वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) येथे आयोजित करण्यात येणाऱ्या साप्ताहिक Public Transport Day उपक्रमादरम्यान सुरू झाल्याने त्यावरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. BEST दररोज BKC परिसरात 16 मार्गांवर 125 बसद्वारे सुमारे 976 फेऱ्या चालवते. या विशेष उपक्रमासाठी अतिरिक्त बस आणि कर्मचाऱ्यांचीही नियुक्ती करण्यात आली होती.
BEST सेवांबरोबरच प्रीमियम Chalo बससेवेवरही या संपाचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे. Chalo ही स्वतःच्या इलेक्ट्रिक बस आणि कर्मचाऱ्यांसह सेवा चालवत असली तरी वाहनांच्या चार्जिंगसाठी आणि डेपो सुविधांसाठी ती BEST च्या पायाभूत सुविधांवर अवलंबून आहे. त्यामुळे सकाळनंतरच्या अनेक फेऱ्या प्रभावित होऊ शकतात.
हा संप BEST संयुक्त कामगार कृती समिती या 12 कामगार संघटनांच्या संयुक्त मंचाच्या नेतृत्वाखाली सुरू करण्यात आला आहे. प्रशासनासोबत झालेल्या चर्चेत तोडगा न निघाल्याने 18 जूनच्या मध्यरात्रीपासून संपाची हाक देण्यात आली.
BEST संपामागील मुख्य कारणे
कामगारांच्या प्रमुख मागण्यांमध्ये BEST साठी महापालिकेच्या ‘C’ अर्थसंकल्पाचे ‘A’ अर्थसंकल्पात विलीनीकरण, निवृत्त कर्मचाऱ्यांची प्रलंबित कायदेशीर देणी एकरकमी अदा करणे, कंत्राटी व्यवस्थेवरील अवलंबित्व कमी करणे तसेच वेट-लीज कर्मचाऱ्यांना BEST सेवेत कायमस्वरूपी सामावून घेणे यांचा समावेश आहे.
विशेष म्हणजे, मुंबई औद्योगिक न्यायालयाने संपावर अंतरिम स्थगितीचा आदेश दिला होता. तसेच महाराष्ट्र सरकारने महाराष्ट्र अत्यावश्यक सेवा देखभाल कायदा (MESMA) लागू करून BEST ची परिवहन आणि वीज सेवा ‘अत्यावश्यक सेवा’ घोषित केली असून कर्मचाऱ्यांना संपात सहभागी होण्यास मनाई केली आहे. तरीही कामगारांनी संप सुरू ठेवला आहे.
सध्या BEST दररोज 399 मार्गांवर 2,766 बस चालवते आणि सुमारे 25 लाख प्रवाशांना सेवा पुरवते. तसेच वीज विभागामार्फत दक्षिण व मध्य मुंबईतील सुमारे 11 लाख ग्राहकांना वीजपुरवठाही केला जात असल्याने या संपाचे महत्त्व अधिक वाढले आहे.
