60 दिवसांच्या अधिसूचनेनंतर संभ्रम; मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिम, लेझर आणि बीम लाईटवर कारवाई सुरू राहणार असल्याचे पोलीस आयुक्तांचे स्पष्टीकरण
नागपुरातील डीजे बंदीच्या निर्णयावरून राजकीय वातावरण तापले असतानाच भाजपचे माजी आमदार संदीप जोशी यांनी पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांची भेट घेतली. नागपुरात डीजे बंदीची मागणी सर्वप्रथम जोशी यांनी केली होती. त्यांच्या मागणीनंतर पोलीस प्रशासनाने डीजे बंदीसंदर्भात अधिसूचना जारी केली. मात्र, ही अधिसूचना 60 दिवसांपुरतीच असल्याने पुढील काळाबाबत संभ्रम निर्माण झाल्याचे सांगत जोशी यांनी कायमस्वरूपी डीजे बंदीची मागणी केली.
याच मुद्द्यावर भाजपमध्येही मतभेद समोर आले आहेत. मध्य नागपूरचे भाजप आमदार प्रवीण दटके यांनी डीजे बंदीच्या निर्णयाला विरोध केला आहे. केवळ हिंदूंच्या सण-उत्सवांच्या काळातच डीजेवर निर्बंध का लादले जात आहेत, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. तसेच पोलीस प्रशासनाने जारी केलेली अधिसूचना तातडीने मागे घेण्याची मागणी दटके यांनी केली आहे.
या पार्श्वभूमीवर संदीप जोशी पोलीस आयुक्तांच्या भेटीसाठी पोहोचले. यावेळी डीजे बंदीच्या समर्थनार्थ असलेले कार्यकर्ते आणि नागरिकही उपस्थित होते. त्यानंतर पोलीस आयुक्त विश्वास नांगरे पाटील यांनी पत्रकार परिषद घेत प्रशासनाची भूमिका स्पष्ट केली.
BNSS कलम 163 अंतर्गत अधिसूचना
विश्वास नांगरे पाटील यांनी सांगितले की, पोलीस आयुक्त म्हणून भारतीय नागरिक सुरक्षा संहिता म्हणजेच BNSS मधील कलम 163 अंतर्गत ही अधिसूचना जारी करण्यात आली आहे. कायद्यानुसार पोलीस आयुक्तांना जास्तीत जास्त 60 दिवसांसाठी अशी अधिसूचना लागू करता येते. या कालावधीत येणाऱ्या सण आणि उत्सवांचाही अधिसूचनेत समावेश करण्यात आला आहे.
अधिसूचनेत मल्टीलेयर डीजेसोबत लेझर लाईट आणि बीम लाईटचाही उल्लेख असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. मात्र, प्रत्येक प्रकारच्या साऊंड सिस्टिमवर सरसकट बंदी घालण्यात आलेली नसल्याचेही नांगरे पाटील यांनी स्पष्ट केले.
मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिमवर कारवाई
पोलीस आयुक्तांच्या म्हणण्यानुसार, अधिसूचनेच्या शेवटच्या परिच्छेदात ज्या साऊंड सिस्टिममधून आवाज निर्माण होतो, त्यावर सर्वसाधारण बंदी नमूद केलेली नाही. मात्र, मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिमचा स्पष्ट उल्लेख करण्यात आला आहे.
या सिस्टिममध्ये बेस, मिडीयम आणि टॉप असे तीन स्तर असतात. त्यापैकी बेसमुळे कंपन निर्माण होतात आणि त्याचा शारीरिक परिणाम होतो, असा दावा नांगरे पाटील यांनी केला. त्यामुळे पुढील 60 दिवस या प्रकारच्या मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिमविरोधात कारवाई केली जाणार आहे. 60 दिवसांचा कालावधी संपल्यानंतरही या अधिसूचनेचे 100 टक्के नूतनीकरण केले जाईल, असे त्यांनी स्पष्ट केले.
उत्सव किंवा संगीतावर बंदी नाही
डीजे बंदीचा अर्थ उत्सव किंवा संगीतावर पूर्णपणे निर्बंध असा नसल्याचेही पोलीस आयुक्तांनी स्पष्ट केले. पारंपरिक वाद्यांना बंदी नसून, मर्यादा ओलांडून ध्वनीप्रदूषण करणाऱ्या मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिमवर कारवाई केली जाणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
नांगरे पाटील यांनी आपण सिद्धिविनायक मंदिरात तसेच नागपुरातील टेकडी गणेश मंदिरात जात असल्याचा उल्लेख केला. आपल्या दिवसाची सुरुवात गणपती स्तोत्राने होत असल्याचेही त्यांनी सांगितले. मात्र, उत्सवाच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर ध्वनीप्रदूषण करणाऱ्या साऊंड सिस्टिमला प्रशासनाचा विरोध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
लेझर, बीम लाईट आणि तरुणांमधील अमली पदार्थांच्या सेवनाचा मुद्दा
मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिममध्ये टॉप, मिडीयम आणि बेस हे तीन स्तर असतात. त्यासोबत लेझर आणि बीम लाईटचा वापर केला जातो. या सर्वांचा एकत्रित परिणाम होऊन ‘रॅडिकल ऑडिओ-व्हिज्युअल एक्सपिरीयन्स’ तयार होतो, असे नांगरे पाटील यांनी सांगितले.
या अनुभवामुळे हॅल्युसिनेशनसदृश अवस्था निर्माण होऊ शकते आणि त्यातून तरुणांमध्ये अमली पदार्थांचे सेवन वाढल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
दरम्यान, नागपुरातील डीजे बंदीवरून भाजपमध्येच वेगवेगळ्या भूमिका समोर आल्याने हा मुद्दा आता अधिक चर्चेत आला आहे. एका बाजूला संदीप जोशी कायमस्वरूपी बंदीची मागणी करत आहेत, तर दुसरीकडे आमदार प्रवीण दटके यांनी अधिसूचना मागे घेण्याची भूमिका मांडली आहे. या पार्श्वभूमीवर पोलीस प्रशासनाने मात्र मल्टीलेयर साऊंड सिस्टिमविरोधातील कारवाई आणि अधिसूचनेच्या नूतनीकरणाबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे.
