पूराने उद्ध्वस्त नेपाळ पुन्हा हादरले; आठ दिवसांत भूकंपाचे तीन मोठे धक्के

काठमांडू (Nepal Earthquake) : विनाशकारी पूर आणि भूस्खलनाच्या संकटातून सावरण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या नेपाळला रात्री पुन्हा एकदा भूकंपाचा जोरदार धक्का बसला. रात्री 9 वाजून 38 मिनिटांनी 5.0 तीव्रतेचा भूकंप जाणवला. त्यानंतर अवघ्या 15 मिनिटांनी, रात्री 9 वाजून 53 मिनिटांनी मुस्तांग जिल्ह्यात 5.3 तीव्रतेचा भूकंप (Nepal Earthquake) झाला. त्यामुळे आधीच नैसर्गिक आपत्तीचा सामना करणाऱ्या नेपाळमधील नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण निर्माण झाले आहे.

राष्ट्रीय भूकंप निरीक्षण आणि संशोधन केंद्राच्या माहितीनुसार, या (Nepal Earthquake) भूकंपाचा केंद्रबिंदू काठमांडूपासून सुमारे 375 किलोमीटर वायव्य दिशेला असलेल्या मुस्तांग जिल्ह्यातील लोमानथांग येथे होता. सलग भूकंपाचे धक्के जाणवत असल्याने पूर आणि भूस्खलनग्रस्त भागांमधील परिस्थितीबाबत चिंता वाढली आहे.

आठ दिवसांत नेपाळला भूकंपाचे धक्के

राष्ट्रीय भूकंपशास्त्रीय नोंदींनुसार, गेल्या काही दिवसांत नेपाळमध्ये (Nepal Earthquake) अनेक भूकंपीय हालचाली नोंदवण्यात आल्या आहेत. 6 सप्टेंबर रोजी 3.8 आणि 3.2 तीव्रतेचे भूकंपाचे धक्के जाणवले. त्यानंतर 8 सप्टेंबरच्या रात्री पुन्हा भूकंप झाला. म्हणजेच, गेल्या आठ दिवसांत नेपाळमध्ये किमान तीन उल्लेखनीय भूकंपाच्या घटना नोंदल्या गेल्या आहेत. याशिवाय, संबंधित भागांमध्ये कमी तीव्रतेचे छोटे धक्केही जाणवले असण्याची शक्यता आहे.

पुराच्या संकटात भूकंपामुळे चिंता वाढली

नेपाळ (Nepal Earthquake) आधीच मोठ्या मानवी संकटातून जात आहे. 26 ऑगस्ट रोजी नेपाळ-चीन सीमेजवळील हिमनदीशी संबंधित घटनेनंतर आलेल्या भीषण पुरामुळे आणि ढिगाऱ्यांमुळे अनेक भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर नुकसान झाले. उपलब्ध आकडेवारीनुसार, पुरात 1,357 जणांचा मृत्यू, तर सुमारे 5,326 जण बेपत्ता असल्याचे सांगण्यात आले आहे. दरम्यान 13,583 जणांना सुरक्षितपणे बाहेर काढण्यात आले आहे. या (Nepal Earthquake)  पुरामुळे हजारो घरे, रस्ते आणि पूल उद्ध्वस्त झाले असून अनेक जलविद्युत प्रकल्पांचेही मोठे नुकसान झाले आहे. अशा परिस्थितीत भूकंपाचा आणखी एक धक्का बसल्याने आधीच कमकुवत झालेल्या पायाभूत सुविधांवर तसेच बचाव आणि मदतकार्यावर अतिरिक्त ताण पडण्याची शक्यता आहे.

पूर आणि भूस्खलनाने नेपाळसमोर मोठे आव्हान

पूर आणि भूस्खलनामुळे उत्तर आणि मध्य नेपाळमधील अनेक भागांना मोठा फटका बसला आहे. हजारो घरांचे नुकसान झाले असून, महत्त्वाचे रस्ते आणि वीज प्रकल्प बाधित झाले आहेत. काही जलविद्युत प्रकल्पांच्या बोगद्यांमध्ये नागरिक अडकल्याची भीतीही व्यक्त करण्यात आली आहे. 8 सप्टेंबरपर्यंत बचाव आणि मदतकार्य युद्धपातळीवर सुरू होते. बाधित भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर सुरक्षा दल तैनात करण्यात आले आहे. नेपाळच्या आपत्ती व्यवस्थापन संस्थेच्या माहितीनुसार, शोध आणि बचावकार्यांसाठी 21,402 सुरक्षा कर्मचारी तैनात करण्यात आले आहेत.

धोका किती गंभीर?

सध्या 5.3 तीव्रतेचा भूकंप (Nepal Earthquake) हा स्वतःमध्ये अत्यंत मोठ्या विनाशाचा संकेत मानला जात नाही. मात्र, पूर, भूस्खलन आणि आधीच कमकुवत झालेल्या पायाभूत सुविधांच्या पार्श्वभूमीवर भूकंपाचे धक्के अधिक धोकादायक ठरू शकतात. विशेषतः डोंगराळ भागात भूस्खलनाचा धोका वाढू शकतो आणि बचाव पथकांच्या हालचालींमध्ये अडथळे निर्माण होऊ शकतात. मात्र, केवळ काही (Nepal Earthquake)  भूकंपाच्या घटनांवरून मोठा भूकंप येणार असल्याचे निश्चितपणे सांगता येत नाही. त्यामुळे नागरिकांनी घाबरून न जाता अधिकृत प्रशासन आणि भूकंप निरीक्षण संस्थांच्या सूचनांचे पालन करणे महत्त्वाचे आहे. नेपाळ सध्या एका नैसर्गिक आपत्तीतून सावरण्याचा प्रयत्न करत असतानाच भूकंपाच्या धक्क्यांनी प्रशासनासमोरील आव्हान आणखी वाढवले आहे.