मुंबई (Artificial Intelligence) : राज्यातील वाढत्या वीज मागणीचा विचार करता आगामी उन्हाळा आणि पावसाळ्यात कुठलाही अडथळा न येता वीजपुरवठा सुरळीत ठेवण्यासाठी सरकारने व्यापक तयारी सुरू केली आहे. याच पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी ऊर्जा विभागाला कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) चा प्रभावी वापर करण्याचे स्पष्ट निर्देश दिले आहेत.
सह्याद्री राज्य अतिथीगृह येथे झालेल्या उच्चस्तरीय आढावा बैठकीत ऊर्जा विभागाच्या प्रधान सचिव Abha Shukla यांच्यासह वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. याशिवाय Tata Power, Adani Power आणि BEST या प्रमुख वीज कंपन्यांचे प्रतिनिधीही सहभागी झाले होते.
AI मुळे वीज व्यवस्थापन अधिक स्मार्ट
मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी स्पष्ट केले की, वीज व्यवस्थापनात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करणे ही काळाची गरज आहे. एआयच्या मदतीने देखभाल, दुरुस्ती आणि वीज वितरण प्रक्रियेतील अडथळे आधीच ओळखून त्यावर वेळीच उपाययोजना करता येतील. त्यामुळे यंत्रणेची कार्यक्षमता वाढून ग्राहकांना अखंडित वीजपुरवठा मिळेल.
वीजनिर्मितीसाठी पुरेसा साठा उपलब्ध
ऊर्जा विभागाच्या माहितीनुसार, राज्यात वीज निर्मितीसाठी आवश्यक कोळसा आणि पाण्याचा पुरेसा साठा उपलब्ध आहे. त्यामुळे तातडीच्या परिस्थितीतही वीज निर्मितीवर परिणाम होणार नाही. याशिवाय, रूफटॉप सौर ऊर्जा प्रकल्पांमुळे उत्पादनात वाढ होत असून पर्यायी ऊर्जेला चालना मिळत आहे.
मॉन्सूनपूर्व कामांना वेग
पावसाळ्यापूर्वी वीजपुरवठा यंत्रणा सक्षम राहावी यासाठी देखभाल आणि दुरुस्तीची कामे वेगाने सुरू आहेत. ट्रान्सफॉर्मर, लाईन आणि अन्य यंत्रणांची तपासणी करून संभाव्य बिघाड टाळण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
कोयना प्रकल्पाचा पूर्ण क्षमतेने वापर
गरज भासल्यास कोयना जलविद्युत प्रकल्प हा राज्यातील महत्त्वाचा जलविद्युत प्रकल्प 1800 मेगावॅट क्षमतेने चालवण्याची तयारी ठेवण्यात आली आहे. यामुळे आपत्कालीन परिस्थितीत तातडीने वीज उपलब्ध करून देता येणार आहे. तसेच, अतिरिक्त वीज खरेदीचीही यंत्रणा सज्ज ठेवण्यात आली आहे.
मुंबईसाठी विशेष सुरक्षा व्यवस्था
मुंबई शहरासाठी ‘आयलँडिंग प्रणाली’ कार्यरत असून, राष्ट्रीय ग्रीडमध्ये बिघाड झाल्यासही मुंबईला स्वतंत्रपणे वीजपुरवठा सुरू ठेवता येतो. या प्रणालीमुळे मोठ्या प्रमाणावर ब्लॅकआऊट टाळण्यास मदत होते.
प्रसारण व्यवस्था अधिक मजबूत
मुंबई महानगर क्षेत्र (MMR) मधील वीज प्रसारण यंत्रणा अधिक सक्षम करण्याचे काम सुरू आहे. भिरा पंप्ड स्टोरेज प्रकल्प कार्यरत असून, ‘ब्लॅक स्टार्ट’ ड्रिल्स आणि राज्य लोड डिस्पॅच केंद्र (SLDC) च्या बॅकअप कंट्रोल ड्रिल यशस्वीरीत्या पूर्ण करण्यात आल्या आहेत. त्यामुळे कोणत्याही आपत्कालीन परिस्थितीत वीजपुरवठा सुरळीत ठेवण्याची क्षमता वाढली आहे.
राज्य सरकारने आधुनिक तंत्रज्ञान, मजबूत पायाभूत सुविधा आणि पूर्वतयारीच्या माध्यमातून अखंड वीजपुरवठ्यासाठी सर्वसमावेशक नियोजन केले आहे. एआयचा वापर, पुरेसा इंधन साठा आणि सक्षम यंत्रणा यामुळे येणाऱ्या काळात वीज संकट टाळण्यास मोठी मदत होणार असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
