नवी दिल्ली/ वर्धा (Cyclone Murasu wreaks havoc) : बंगालच्या उपसागरात एकापाठोपाठ एक हवामान प्रणाली सक्रिय होत असल्याने चक्रीवादळांचा धोका वाढल्याचे चित्र आहे. ‘अर्णब’ वादळानंतर आता ‘मुरासू’ चक्रीवादळाच्या हालचालींमुळे किनारपट्टीवरील राज्यांमध्ये सतर्कता वाढविण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे. या वादळामुळे जोरदार वारे आणि मुसळधार पाऊस पडण्याची शक्यता असून, त्याचा परिणाम विदर्भातील काही भागांवरही होऊ शकतो, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
आंध्र प्रदेशच्या किनारपट्टीला धडकण्याची शक्यता
पूर्व-मध्य बंगालच्या उपसागरात कमी दाबाचे क्षेत्र निर्माण झाले. त्यानंतर या हवामान प्रणालीची तीव्रता वाढून 2 नोव्हेंबर रोजी ‘मुरासू’ चक्रीवादळ सक्रिय झाल्याची माहिती आहे. या (Cyclone Murasu wreaks havoc) वादळाचे केंद्र आंध्र प्रदेशातील नेल्लोरपासून सुमारे 160 किलोमीटर पूर्वेला, तर तमिळनाडूतील चेन्नईपासून सुमारे 180 किलोमीटर आग्नेय दिशेला असल्याचे नमूद करण्यात आले होते.
3 नोव्हेंबर रोजी पहाटे नेल्लोर आणि नरसापूरदरम्यान हे (Cyclone Murasu wreaks havoc) चक्रीवादळ किनारपट्टीवर धडकण्याची शक्यता वर्तविण्यात आली होती. त्यावेळी वाऱ्यांचा वेग ताशी 100 ते 120 किलोमीटरपर्यंत पोहोचण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. समुद्रात 1.5 ते 3 मीटर उंचीच्या लाटा उसळण्याची शक्यताही वर्तविण्यात आली होती. या हवामान प्रणालीमुळे ओडिशा, पश्चिम बंगाल, आंध्र प्रदेश, छत्तीसगड आणि तमिळनाडू या राज्यांमध्ये हवामानावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. तसेच विदर्भातील काही भागांतही पावसाळी वातावरण निर्माण होऊ शकते.
समुद्राच्या तापमानवाढीमुळे चक्रीवादळांची तीव्रता वाढण्याची शक्यता
हवामान बदलामुळे समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान वाढत आहे. समुद्राचे पाणी उष्ण झाल्याने चक्रीवादळांना अधिक ऊर्जा मिळू शकते. त्यामुळे काही परिस्थितींमध्ये वादळांची तीव्रता वाढण्याची शक्यता असते. बंगालचा उपसागर हा चक्रीवादळांच्या दृष्टीने संवेदनशील प्रदेश मानला जातो. उपलब्ध अभ्यासातील आकडेवारीनुसार, 1982 ते 2022 या कालावधीत बंगालच्या उपसागरातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सुमारे 0.66 अंश सेल्सिअसने, तर समुद्राच्या वरच्या 100 मीटरमधील पाण्याचे तापमान सुमारे 0.54 अंश सेल्सिअसने वाढल्याचा दावा करण्यात आला आहे. या तापमानवाढीचा सागरी हवामान प्रणालींवर परिणाम होऊ शकतो.
‘मुरासू’ नावाचा अर्थ काय?
‘मुरासू’ हा तमिळ भाषेतील शब्द असून त्याचा अर्थ ढोल किंवा नगारा असा होतो. (Cyclone Murasu wreaks havoc) चक्रीवादळांना विशिष्ट नावे देण्याची पद्धत आंतरराष्ट्रीय स्तरावर प्रचलित आहे. त्यामुळे हवामान यंत्रणा, प्रशासन आणि नागरिकांना संबंधित वादळाचा मागोवा घेणे व त्याबाबत माहिती देणे सोपे होते. चक्रीवादळांच्या नावांची यादी आधीच तयार केली जाते. भारतासह संबंधित देशांनी सुचविलेल्या नावांचा क्रमाने वापर केला जातो. पुढील वादळांची नावेही निश्चित यादीत असतात; मात्र एखादे वादळ प्रत्यक्षात कधी निर्माण होईल, हे आधीच निश्चित सांगता येत नाही.
किनारपट्टीवरील नागरिकांना सतर्कतेचे आवाहन
चक्रीवादळाच्या काळात समुद्र खवळणे, जोरदार वारे वाहणे आणि (Cyclone Murasu wreaks havoc) मुसळधार पाऊस पडणे यांसारख्या घटना घडू शकतात. त्यामुळे किनारपट्टीवरील नागरिकांनी हवामान विभागाच्या अधिकृत सूचनांचे पालन करणे आवश्यक आहे. मच्छीमारांनी समुद्रातील परिस्थितीबाबत जारी करण्यात आलेल्या इशाऱ्यांकडे लक्ष द्यावे. दरम्यान, विदर्भातील पावसाबाबतचा अंदाज आणि चक्रीवादळाची सद्यस्थिती जाणून घेण्यासाठी भारतीय हवामान विभागाच्या अधिकृत अद्ययावत माहितीकडे लक्ष देणे महत्त्वाचे आहे.
